कला साहित्य / मनोरञ्जन

आज प्रणय दिवस, बजारमा छैन नेपाली गुलाफ

काठमाडौं– आज प्रणय दिवस अर्थात भ्यालेनटाइन डे। पछिल्लो समय नेपालमा ‘भ्यालेनटाइन डे’ मनाउने प्रचलन बढ्दै गएको छ। पश्चिमा संस्कृति भए पनि आजको दिन युवायुवतीमाझ यसको आकर्षण र गुलाफको फूलको माग बढ्दो छ। 

प्रणय दिवसको प्रसंग पादरी सेन्ट भ्यालेन्टाइनको वलिदानसँग सम्बन्धित छ।  तत्कालीन रोमन सम्राट क्लाउडियस द्वितीयले युवायुवतीबीच प्रेम गर्न प्रेरित गरेको भन्दै उनलाई मृत्युदण्ड दिएपछि पादरी सेन्ट म्यालेन्टाइनको सम्झनामा यो दिवस मनाउन थालिएको हो।  

प्रणय दिवसमा बढी प्रयोग हुने गुलाफ नेपालमा भने निकै कम उत्पादन हुने गरेको छ। बजारको मागअनुसार नेपालमा गुलाफको उत्पादन हुनसकेको छैन । व्यावसायिकरूपमा फूलको खेती गर्ने किसान छन् तर बजारको माग पूरा गर्न सकेका छैनन्।

प्रेम दिवसमा उपहारका रूपमा दिइने गुलाफ फूलको उत्पादन चितवनमा पनि  निरन्तर घट्दै गइरहेको छ। कुनै बेला राम्रो उत्पादन गर्ने क्षमता बनेको चितवनमा समय र तापक्रमको सन्तुलन मिलाउन नसक्दा गुलाफ उत्पादन अहिले निरन्तर घटेको हो। 

फेबु्रअरी १४ अर्थात आजको दिन प्रेमी जोडीहरुले एक–अर्कालाई गुलाफ फूल, कार्ड र उपहारस्वरूप विभिन्न सामान आदनप्रदान गर्ने चलन छ। सोही अवसरमा यस दिन देशभर करोडौंको गुलाफ फूलको कारोबारसमेत हुने गरेको पुष्प व्यवसायीहरुले बताएका छन्।

पुष्प व्यवसायी संघका चितवनका पूर्वअध्यक्ष प्रकाश पन्तले प्रणय दिवसमा चितवनमा गुलाफ फूलको माग निरन्तर बढेको भए पनि उत्पादन भने घटेको बताए।

उनले भने, ‘अन्य समयमा ५० मा बिक्री हुने गुलाफ यस दिन १०० मा बिक्री हुने गरेको छ। यसको बिरुवा महंगो र उत्पादनमा धेरै नै मेहनत गर्नुपर्ने भएकाले पनि चितवनमा उत्पादन घटेको छ।’

एउटा बिरुवालाई १५० सम्म पर्ने गरेको उनले बताए। गुलाफ फूलको उत्पादन गर्न तापक्रम ३० देखि ३२ डिग्री सेन्टिग्रेडको आवश्यकता पर्छ तर चितवनमा धेरै गर्मी हुने भएकाले यसको उत्पादन चितवनभन्दा पहाडी क्षेत्रमा नै बढी हुने गरेको छ। 

खुला ठाउँमा खेती गरेको गुलाफ त्यति आकर्षक नदेखिने भएकाले हरितगृहमा खेती गर्दा चितवनमा तापक्रम र प्रकाशको सन्तुलन मिल्न नसकेको व्यवसायी पन्तले जानकारी दिए। उनले चितवनमा व्यावसायिकरूपमा गुलाफको खेती गर्ने किसान नरहेको बताए।

अहिले  गुलाफ फूलको बढ्दो माग भए पनि सदाबहार फूलको खेतीमा किसान आकर्षित भएको प्राविधिक बताउँछन्। कृषि ज्ञान केन्द्र चितवनका बागवानी प्राविधिक सहायक पुनम पौडेलले चितवनमा पुष्प खेती गर्नेको सङ्ख्या बढ्दै गए पनि गुलाफको खेती भने घट्दै गएको बताए।  

नेपालमा मागअनुसार गुलाफको उत्पादन हुनसकेको छैन। अन्य स–साना कार्यक्रम र सजावटका लागि नेपालकै उत्पादनले धाने पनि प्रेम दिवसका लागि भने हरेक वर्ष गुलाफको आयात बढ्दै गइरहेको छ। देशभर बजारको मागअनुसार ८० प्रतिशत अर्थात् ९६ हजार स्टिम गुलाफको फूल आयात गर्नुपर्ने व्यवसायीहरुले बताएका छन्।

फेब्रुअरी महिनामा पर्ने प्रेम दिवसको अवसरमा नेपालमा प्रतिकूल मौसम अर्थात् जाडो सिजन हुने भएकाले यहाँ गुलाफको आन्तरिक उत्पादनमा कमी आएको प्राविधिकहरू बताउँछन्। 

यस वर्षको प्रेम दिवसमा देशभर एकदेखि सवा करोडसम्म फूलको कारोबार हुने पुष्प व्यवसायीको अनुमान छ। गत वर्ष देशभर एक लाख २० हजार स्टिम गुलाफको फूल आयात भएको थियो भने यस वर्ष २४ हजार स्टिम घटेको छ। गत वर्ष प्रतिस्टिम ८० देखि १०० को हाराहारीमा दुई लाख स्टिम गुलाफको कारोबार भएको थियो।

नेपालमा गुलाफ फूलको व्यावसायिक खेती मुख्यगरी काठमाडौं उपत्यकाभित्रको तीन जिल्ला, चितवन, काभ्रेपलाञ्चोकमा हुने गर्छ। चितवनको उत्पादन घटेसँगै धेरै प्रतिशत गुलाफ विदेशबाट ल्याउनुपर्ने बाध्यता छ।

प्रतिक्रिया दिनुहोस !

सम्बन्धित खबरहरु

धरहरामा ३३० किलोको गजुर राखियो
कोरोना प्रभाव : ‘निफ’ यो वर्ष अनलाइन हुने
फेरि कोरोना ‘हटस्पट’ बन्दै सुदूरपश्चिम, भारतबाट आउनेहरूले जोखिम बढाए
मास्क प्रयोग गरेर यत्रतत्र फाल्ने बानी छ ? पर्नु होला सरकारको कारबाहीमा